Iedereen op school een tablet?

Iedereen op school een tablet?

We voeden onze kinderen op in een digitaal tijdperk. Een ochtend op de school van mijn dochter, de vrijeschool in Leiden, leert mij dat het echt niet allemaal nodig is: die digitalisering van het schoolse leven. Dat neemt niet weg, dat we onze kinderen moeten leren omgaan met de digitale middelen. In plaats van iedereen op school een tablet zouden we meer na moeten denken over alternatieven.

De letter "G"
De letter “G” – Bron: Wikimedia Commons.

Enige jaren geleden – mijn zoon was toen twee jaar oud – hoorde ik een directeur van een Nederlands software bedrijf vertellen dat op termijn het “schrijfonderwijs” zou verdwijnen. Kinderen zouden allemaal een tablet – het liefst een iPad van Apple – moeten krijgen en dit zou de kinderen pas echt voorbereiden op de toekomst. We zijn een aantal jaar verder en de iPad-scholen of Steve Jobsscholen zijn niet echt een succes te noemen. Ook wijzen steeds meer medici ons op de gevaren van het te lang kijken naar een klein scherm (klik hier voor meer informatie (Engels)).

Kom je, zoals ik dit vanochtend deed, een ochtend langs op de vrijeschool dan valt op dat dit geen “ wereld “ is waarin digitale middelen een nadrukkelijke rol spelen. Dit houdt niet in dat de school die mijn dochter bezoekt zich vervreemd van de wereld. De school is actief op Facebook en Instagram. Vanzelfsprekend heeft de school ook een eigen website. In de klassen gaat het er anders aan toe. Waar je in het regulier onderwijs het “ouderwetse “ schoolbord vervangen ziet worden door digiboard, kom je deze op de vrijescholen in zeer beperkte mate tegen. Volgens mij zijn er een of twee digiboards aanwezig. In plaats daarvan beschikt het klaslokaal over een echt schoolbord. Voor iedereen die niet weet wat dat is: dit is een bord dat beschikt over beweegbare delen. De leraren schrijven en tekenen hierop met krijtjes. Inderdaad, ze tekenen ook. Dit doen ze veel en vaak! Soms verschijnen de mooiste kunstwerken op de borden. Het resultaat van creativiteit en gedrevenheid.

Natuurlijk, we leven in een wereld waarin digitaal zijn vanzelfsprekend is. Toch ben ik van mening dat het niet de bedoeling moet zijn om vanaf de wieg al te digitaliseren. Er zijn twee redenen die ik hiervoor aandraag: een stukje verrijking en het kunnen inspelen op de momenten dat er geen digitale middelen beschikbaar zijn.

De verrijking bestaat eruit dat de kracht van verbeelding tot zijn recht komt. In plaats van alles wat je maar wilt voor je te zien op een scherm (groot of klein), stimuleer je kinderen om hun fantasie en creativiteit te gebruiken.

Wanneer de elektriciteit uitvalt, dan zorgt dit ervoor dat alle digitale middelen ook uitvallen. Het gevolg: er is geen lesstof beschikbaar en er moet aangepast worden. Dan is het maar de vraag in hoeverre dit kan, wanneer een van de hoofdingrediënten bestaat uit een digitaal onderdeel. Nu weet ik dat het niet iedere dag voorkomt dat er zich problemen voordoen met de stroomvoorziening (gelukkig). Alleen is er altijd een digitale oplossing beschikbaar in het dagelijks leven?

De letter "K"
De letter “K” – Bron: Wikimedia Commons.

Natuurlijk, mijn kinderen kennen hun weg ook op de computer, tablet en oude smartphone. Voor zijn verjaardag kreeg mijn zoon zelfs een tweedehands Playstation 3. Toch kan dit alles niet op tegen iets waarvan ik denk dat kinderen veel meer leren: spelen. Samen spelen, wat kan daar tegenop? Het stimuleert de fantasie, het zorgt voor het omgaan met conflict situaties en het is een manier om bepaalde dingen te kunnen verwerken.

Dat het “ouderwetse” schrijfwerk tot het verleden gaat behoren, daar geloof ik niet in. Nederland is een gedigitaliseerd land. Alleen zijn álle landen dit? Zeker niet. Bovendien zijn er situaties denkbaar – afgezien van de uitval van de digitale systemen – wanneer het aankomt op de manier waarop we het eeuwen deden. Denk bijvoorbeeld maar eens aan het maken van kunst. Of, wanneer ik het dichterbij huis zal houden, het maken van mooie tekeningen. Dit is ook mogelijk met behulp van een digitaal apparaat. Als fotograaf en vormgever voor een internationale poëzie website weet ik daar alles van. Ik weet ook dat het soms bijzonder krachtig kan zijn, om voorrang te geven aan het analoge.

Zie het als een combinatie van twee werelden, waarvan de digitale niet beter is. Zeker als het gaat om de ontwikkeling van onze kinderen, is juist het niet-digitale (of analoge) iets dat je niet mag wegzetten als “ouderwets.”

Wat is er dan jammer aan dit verhaal? Niet iedere school is ingericht als vrijeschool. Zoonlief bezoekt geen vrijeschool, maar een school voor speciaal basisonderwijs. Hij kan dus niet verrast worden door zijn leerkracht met “bordkunst.” Laten we hopen dat dit ooit weer eens zal gaan veranderen.

 

De foto bij dit bericht is gemaakt door mijn wetenschapper, tijdens een van de ouderavonden op de school van mijn dochter.

 

Volgen
Samenvatting
Allemaal een tablet
Titel
Allemaal een tablet
Beschrijving
Een kritische kanttekening als het om de digitalisering van het (Nederlandse) onderwijs gaat.

Harm Jagerman

Trotse eigenaar van een website over zijn leven als fotograferende en schrijvende huisvader. Vader van twee kinderen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

%d bloggers liken dit: