Ik dacht wat te melden over de Algemene Politieke Beschouwingen

Ik dacht wat te melden over de Algemene Politieke Beschouwingen

Politiek

Net zoals veel anderen heb ik ook wel wat te melden over de afgelopen drie dagen. Eigenlijk wilde ik het hebben over de debatten tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen. Het werd alleen meer dan dat. Onder de titel Wat ik te zeggen heb over de Algemene Politieke Beschouwingen begon ik met schrijven, om erachter te komen dat het meer een opsomming werd van wat me opviel aan de plannen. Ik dacht wat te melden te hebben over de Algemene Politieke beschouwingen, maar het werd iets meer dan dat.

Prinsjesdag en de Algemene Politieke Beschouwingen

Sommigen zijn van mening dat Prinsjesdag en de Algemene Politieke Beschouwingen (ABP) de belangrijkste dagen zijn van het politieke jaar.

De koning leest de Troonrede voor, de minister van financiën presenteert de miljoenennota, de rijksbegroting, het Belastingplan en het wetsvoorstel Overige fiscale maatregelen. Al zou je de nota beter de Miljardennota mogen noemen. De bedragen vliegen je om de oren, net zoals de uitspraken die gedaan worden tijdens de debatten in de twee opvolgende dagen na Prinsjesdag.

Wat is Prinsjesdag?

Voor iedereen die besloot om de steen te verlaten waaronder men leefde dan nu het antwoord op de vraag: Wat is Prinsjesdag?

Prinsjesdag is de dag waarop de Eerste en Tweede Kamer samen vergaderen. De Eerste en Tweede Kamer noem je samen de Staten-Generaal. Het staatshoofd – in dit geval de koning – leest de Troonrede voor. Dit zijn de hoogtepunten van de miljoenennota, de rijksbegroting, het Belastingplan en het wetsvoorstel Overige fiscale maatregelen. Voor het gemakt noemt men overigens vaak alleen de miljoenennota. Kort door de bocht: wat gaat men doen en hoeveel mag dat gaan kosten?

Prinsjesdag zal nooit eens plaatsvinden op een woensdag. Of op een donderdag. Een zaterdag zou misschien een praktische dag kunnen zijn, maar nee. Prinsjesdag moet altijd plaatsvinden op dinsdag. Niet zomaar een dinsdag. Nee, de derde dinsdag in september. Dat is vastgelegd in onze Grondwet (Artikel 65 om precies te zijn).

Jaarlijks op de derde dinsdag van september of op een bij de wet te bepalen eerder tijdstip wordt door of namens de Koning in een verenigde vergadering van de Staten-Generaal een uiteenzetting van het door de regering te voeren beleid gegeven.

Bron: De Nederlandse Grondwet

Interessant is overigens hoe het artikel er vroeger uitzag. Dat lees je op deze pagina. Het voert te ver om echt alle details van deze dag te bespreken. Bovendien kan Wikipedia dit veel beter!

Nadat de miljoenennota, de rijksbegroting, het Belastingplan en het wetsvoorstel Overige fiscale maatregelen aangeboden zijn aan de leden van de Eerste en Tweede Kamer. De koning heeft dan al lang en breed gezwaaid op het balkon. Tenminste, wanneer het een jaar is waarin COVID-19 de ceremonie niet in de war geschopt heeft.

Wat zijn de Algemene Politieke Beschouwingen?

Een andere, veelgebruikte naam, voor de twee dagen na Prinsjesdag: de Algemene Beschouwingen.

Het gaat om de vergaderingen over de voorgenomen plannen voor een komende periode. Dit soort vergaderingen houdt men niet alleen in de Tweede Kamer. Dit doet men ook in gemeenteraden.

Het doel is om te praten over het totale beleid. Dat is anders dan de normale vergaderingen, waarbij er wordt ingegaan op dat wat ‘op tafel’ ligt.

De Algemene Politieke Beschouwingen (APB) vinden daags na Prinsjesdag plaats in de Tweede Kamer. De Kamer trekt er twee dagen voor uit. Dit maakt de dagen tot een van de belangrijkste jaarlijkse gebeurtenissen op politiek gebied. Logisch dat politici zich dus willen presenteren die dagen. Reacties erop zijn dan ook logisch. Op sociale media zijn de onderwerpen of zelfs de personen dan ook vaak trending topics.

Wat doe ik?

Voor mij is het een gewoonte geworden om er een aantal onderwerpen uit te lichten en hierover een mening te geven. Dat doe ik meestal via mijn persoonlijke account op Facebook. Dit jaar doe ik het anders. Een blog hierover, zodat meer mensen kunnen lezen hoe ik erover denk. De reden heeft alles te maken met iets dat nog steeds herdacht wordt: 75 jaar vrijheid. In vrijheid politiek bedrijven, in vrijheid erover schrijven. Aangezien meer mensen in vrijheid schrijven over de Algemene Politieke Beschouwingen, leek het me een goed idee om dit ook te doen. Vrijheid van meningsuiting was tot tussen 1940 en 1945 in ons land niet mogelijk.

Het is niet iets waar je vaak bij stilstaat. Dat je een reactie kunt geven op politieke ontwikkelingen of beslissingen, zonder dat je hoeft te vrezen voor represailles. Dat wil zeggen: wanneer je het ‘netjes’ houdt. Doe je dit niet, ga je over het randje, dan kunnen er sancties volgen. Dat heeft helaas niet iedereen door. Dan spreekt men over de onvrijheden van dit land. Dit land is een ‘vrij’ land. Onvrijheden zijn er voor mensen die zich niet aan de regels houden voor wat betreft normen, waarden, respect en discriminatie.

Het ligt gevoelig, om over politieke onderwerpen te praten. De reacties die je kunt verwachten zijn soms niet erg fijn. Dan druk ik me nog zachtjes uit. Het past alleen wel in de verharding van onze samenleving. Die is er helaas. De tegenstellingen tussen de verschillende politieke partijen zijn bijzonder groot en dat wil men maar wat graag benadrukken. Bijvoorbeeld tijdens de jaarlijkse APB.

Zelfde liedje

Hoe gaat dat in zijn werk wanneer ik erover schrijf? Je zou kunnen stellen dat het ieder jaar hetzelfde liedje is. Wat voorbij komt is voer voor een analyse. Maar is het een kwestie van hetzelfde liedje? Het klopt dat er onderwerpen zijn die terugkerend zijn. Denk dan aan het Koningshuis, de zorg, het onderwijs of de manier waarop bepaalde politici zich roeren. De belangrijkste punten dan nu, in willekeurige volgorde.

Geert vs. de rest

Het moet geen pretje zijn. 24 uur bewaking omdat er mensen zijn die je wat aan willen doen. Ik zou kunnen schrijven dat ik het begrijp. Niet dat gedeelte van geweld willen gebruiken. Nee, over het bewaakt worden. Dat kan ik niet. Ik hoeft niet te worden bewaakt.

Toen destijds Pim Fortuyn werd doodgeschoten (2002) was dit verschrikkelijk. Een land waarin vrijheid van meningsuiting geregeld is in de grondwet zou niet hetzelfde land moeten zijn waarin een politici door geweld het zwijgen wordt opgelegd.

Nee, ik was het absoluut niet eens met de ideeën. Van Fortuyn. Dit houdt niet ik achter de moord zou staan. Dat gold ook voor de moord op Theo van Gogh (2004). Met hem was ik het ook niet eens als het om zijn standpunten ging. Moord valt nooit te rechtvaardigen. De waarheid van de een zorgt er niet voor dat de andere dit mag beantwoorden met geweld. Met moord.

De doodsbedreigingen aan het adres van Geert Wilders zijn dan ook ronduit verschrikkelijk te noemen. Dat maakt nog niet dat ik het eens ben met zijn ideeën. Verre van.

Wat opvalt in het debat is dat de slachtofferrol ingenomen wordt zodra dit nodig is. Deze wordt voorafgegaan door de aanval. Eerst iets zeggen, daarna roepen dat je de kans niet krijgt om te spreken. Dat kreeg Wilders wel. Hij had, net zoals vorig jaar, van alles te vertellen over dit corrupte land. Anders dan dat hij dit tijdens een eerdere APB deed, riep hij het volk dit keer niet op tot het beginnen van een opstand, geleid door een persoon. Dat lijkt overigens verdacht veel op fascisme, maar ik kan ernaast zitten. Ik weet ook niet alles.

Iets dat ik wel weet is dat de APB gaat over de plannen zoals die neergelegd zijn door de regering. De plannen voor het komende jaar. Wat er niet op tafel lag of ligt, dat is “Geert vs. de rest.” In de plannen is geen woord terug te lezen over de manier waarop het proces tegen hem is gevoerd. Ook valt er niets te lezen over de manier waarop we met elkaar omgaan. De minuten waarin men debatteerde over hoe corrupt dit land zou zijn: ze waren wel besteed. Net zo goed als dat de minuten waarin Jesse Klaver het had over de banden tussen het Forum voor Democratie en Rusland. Dat zijn zaken die niet thuishoren tijdens de APB. Of die banden er wel of niet zouden zijn, dat is iets voor de Commissie voor Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten van de Tweede Kamer. Een andere naam hiervoor is Commissie Stiekem.

Het koningshuis

De jaarlijkse miljoenennota en bijbehorende stukken is voer voor discussie over het Koningshuis. Niet over de rol van het Koningshuis of de invloed van de vorst (en familieleden) op de democratie. Daarover kun je een heel andere discussie voeren of beginnen. Nee, het gaat om de centen. Dat is waar het om gaat in de stukken. Kort door de bocht: wie krijgt wat volgend jaar en hoeveel is dat dan?


Centen (of euro’s) zijn nu eenmaal heel erg belangrijk. Je weet waar het geld naar toe gaat en kunt op basis daarvan plannen maken. Er is genoeg reden voor discussie over de besteding van de financiële middelen voor het koningshuis.

Koopkracht

In een periode waarin de ‘gemiddelde’ Nederlander rekening moet houden met een stijging van koopkracht van 0,8 procent, is het moeilijk om te lezen dat de koning te maken krijgt met een stijging van 5,2 procent. Er zijn genoeg redenen waarom dit zo moet. Er zijn ook genoeg redenen waarom dit niet zo moet.

Ook de koning heeft te maken met een stijging van de kosten. Net zoals de meeste Nederlanders. Hij heeft meer uitgaven en moet meer onderhouden. Maar ja, de koning hoeft geen jaarlijkse belastingaangifte te doen. Zorgen over welke box hij moet gebruiken voor de kosten voor de jaarlijkse jacht op het Kroondomein (vanaf nu is het Kroondomein Het Loo gesloten voor publiek, zodat de koning er ongestoord kan gaan jagen) heeft hij niet. Een auto van de zaak en de bijtelling ervan, geen enkel probleem. Die zorgen heeft hij niet.

Wat hij wel heeft, volgens sommigen een reden om hem dit alles te gunnen, dat zijn de beperkte mogelijkheden om zich naar buiten toe uit te spreken over zaken. Natuurlijk zijn dit politiek gevoelige zaken waarover hij geen uitspraken mag doen. Maar eigenlijk mag hij niet eens met zoveel woorden zeggen dat hij een voorkeur heeft voor een bepaalde voetbalclub. Dat deed hij enige jaren geleden voorzichtig, maar zodra hij vertelde dat zijn voorkeur uitging naar Ajax (terecht overigens), werd er meteen bij verteld dat de voorkeur van de koningin dan uitging naar Feyenoord.

Minderjarig

Een nog moeilijker verhaal: de vraagtekens bij bepaalde zaken die te maken hebben met de prinsessen. Ze zijn allemaal nog minderjarig en dat maakt het lastig om erover te schrijven. Logisch, want minderjarigen bescherm je. Alleen gaat het volgende punt niet over een minderjarige prinses, maar een meerderjarige prinses. Althans na 7 december 2021.

Op 7 december zal onze kroonprinses de leeftijd bereiken van achttien jaar. Tijd voor een feestje zou je zeggen. De vraag is dan waar dit feestje plaats gaat vinden, want de prinses is dan volop bezig met een tussenjaar. Het is natuurlijk bijzonder flauw om te vermelden dat de kosten voor het feestje dankzij de € 20.000 die ze ontvangt voor de laatste 24 dagen van 2021 geen probleem hoeven te zijn.

Voor de laatste 24 dagen van 2021, het jaar waarin ze achttien zal worden, ontvangt ze € 20.000 aan inkomsten. Tel je daarbij de ‘overige kosten’ op dan is dit een bedrag van € 110.000. Vanaf 2022 ontvangt ze jaarlijks een bedrag van € 1,6 miljoen.

Nu weet ik dat je met achttien jaar helemaal nog niet zelfstandig hoeft te zijn. Sterker nog, Artikel 395a boek 1 van het Burgerlijk Wetboek verplicht ouders om tot het 21ste levensjaar bij te dragen in de kosten voor studie en levensonderhoud. Je kunt daarom de vraag stellen waarom de kroonprinses met achttien dit bedrag krijgt. Een andere vraag die eraan gekoppeld is: waarom meteen vanaf 7 december?

Heel veel regelingen in Nederland gaan een maand nadat een bepaalde gebeurtenis heeft plaatsgevonden. Neem bijvoorbeeld Kinderbijslag. Het is echt niet zo dat je een bedrag bijgeschreven krijgt wanneer het kind geboren is. Dat is het eerstvolgende kwartaal het geval en nee, er vindt geen verrekening plaats voor de periode tot aan dat eerstvolgende kwartaal. Waarom dan wel voor de kroonprinses? De overige kosten uitkeren is tot daaraantoe, maar de ‘gewone’ inkomsten?

Bij de aanstelling van een topmanager binnen het overheidsapparaat voor bepaalde tijd met een ruim salaris, dan ontstaat hierop kritiek. Die kritiek kan heviger worden, wanneer de topmanager al na korte tijd vertrekt.

Die discussie is er niet of nauwelijks over de 24 dagen in 2021 wanneer de prinses achttien geworden is.

Het klopt, het is flauw en gemeen van me om iemand aan te vallen die geen verdediging kan geven. Die niet zelf even uit kan leggen hoe het precies zit. Ook kan ze niet aangeven waar de ‘overige kosten’ dan uit bestaan. De premier van dit land kan dit wel. Het nadeel is alleen dat de kosten voor het Koninklijk Huis te vergelijken zijn met een soort Bermuda Driehoek. Er verdwijnt van alles, maar je weet nooit waar het vandaan komt of waar het echt naar toe gaat. Het perfecte voorbeeld van ‘creatief boekhouden.’  Nee, dat ligt niet aan de (huidige) premier. Dat ligt aan de manier waarop dit geregeld is.

Goed, het is flauw van me om dit alles te schrijven over een minderjarig meisje. Een meisje dat uit moet groeien tot onze koningin. Als ouder van twee kinderen kan ik alleen meeleven. Ik hoop dan ook dat haar tussenjaar een verstandig jaar gaat zijn. Heel verstandig.

Het onderwijs

Nu de onderwijssector. Na de stakingen en de schoolsluitingen, moest er verandering komen. Een royaal bedrag voor de onderwijssector. Misschien dacht je dit.

Het is dan ook de vraag of een bedrag van € 450 miljoen euro om het lerarentekort tegen te gaan en een bedrag van € 244 miljoen voor het wegwerken van achterstanden bij leerlingen en studenten als gevolg van de schoolsluiting tijdens de lockdown afdoende is.

Een bedrag van € 694 miljoen euro is een hoog bedrag. Tel daarbij een eerder toegezegd bedrag op van € 32 miljoen voor het aanpakken van het lerarentekort, dan zou je geen reden hebben tot klagen. Dat zou je denken.

Eigenlijk mag je het vergelijken met een lekke band. De band is toe aan een vervanging, maar je kiest er telkens maar voor de band te blijven plakken. In plaats van een grondig besluit te nemen door de band te vervangen. In de onderwijssector lijkt het ook zo te zijn. Voortdurend plakken, zonder degelijke veranderingen om zaken echt te veranderen. Dat is de boodschap die de sector zelf laat horen. De regering is er aan de andere kant maar wat trots op dat men zelfs in deze moeilijke tijden ervoor heeft kunnen zorgen dat er ook geld naar de onderwijssector gaat.

De politiek lijkt de kritiek van de onderwijssector ook niet echt meer serieus te nemen. Neem nu de partijen aan de linkerzijde van de politieke arena. GroenLinks, S en PvdA presenteerden een tegenbegroting. Dat is inmiddels ook een jaarlijks ritueel geworden. De begroting staat haaks op die van de regering en is vooral symbolisch. Op basis van deze begroting zou meer geld moeten gaan naar hogere salarissen in de zorg en lagere huren. Ook zou minder de focus moeten liggen op de steun aan bedrijven die het misschien helemaal niet nodig zouden hebben en dat dit ten koste zou gaan van de kleine(re) bedrijven. Stuk voor stuk punten die heel erg belangrijk zijn. Geen apart gedeelte over het onderwijs. Dat lees je ook in dit PDF-document, dat te vinden is op de website van GroenLinks.  

Het wachten is op een antwoord van de onderwijssector. Valt het te rechtvaardigen wanneer men nieuwe acties of stakingen zal aankondigen? In een tijd waarin we te maken hebben met schoolsluitingen, naar huis gestuurde klassen en veel andere aanpassingen is het voor ouders in ieder geval zwaarder. Aangezien de eerdere stakingen nog niet tot het gewenste effect geleid hebben is het maar de vraag of nieuwe stakingen dit ook gaan doen. Maar je kunt het natuurlijk altijd proberen. Wellicht staat het onderwijs dan wel op de agenda tijdens de volgende APB.

De zorg

De een zegt: ‘Dikke vinger naar de zorg’, de ander zegt: ‘Men heeft toch een bonus gekregen en krijgt er nog een?’

Hoe zit het nu met ‘de zorg.’ De zorg is een breed begrip. Daar vallen ook de topmanagers onder. Zij die te maken kregen met marktwerking. Oftewel: te doen alsof ze gewone bedrijven waren en te gaan concurreren. Het zijn dezelfde bedrijven die maatregelen van de overheid moesten gaan uitvoeren, waaronder een belangrijke: een sanctie omdat je ziek bent (geworden).

Nederland kent een straf wanneer je ziek bent. Dat is een verplicht eigen risico van bijna vierhonderd euro. Het is fijn te weten dat het eigen risico voor de basisverzekering ook voor 2021 blijft staan op € 385. Daar staat tegenover dat ook voor 2021 de verzekeraars zelf mogen bepalen wat de premies gaan worden. Omdat we te maken hebben met een ingrijpend gewijzigd landschap binnen de zorgsector door COVID-19, moeten we rekening houden met een premiestijging. Dat er behandelingen geschrapt zijn tijdens het hoogtepunt, lijkt niet zo belangrijk. Behandelingen die de verzekeraars moesten vergoeden. Natuurlijk worden deze behandelingen doorgeschoven. Niet allemaal. Het probleem is dat je als het om deze kosten gaat er weinig over hoort. Waar je veel over hoort, dat is de beloning voor mensen die in de zorg werken.

De zorg kreeg in maart van dit jaar nog een landelijk applaus. Maanden later volgde een bonus. Deze volgens mij nog steeds uitgekeerd moet worden. Gelukkig, de beloning zou er voor kerst moeten zijn, zo liet de regering weten. Niet helemaal, want er zitten nog wel wat haken en ogen aan deze bonus. Een daarvan is dat de zorginstellingen zelf de bonus moeten aanvragen. Niet iedere zorginstelling is even snel, dus het kan langer duren voordat de bonus een feit is.

Eigenlijk is het natuurlijk erg raar. In een land waarin men precies weet wie wat voor een soort beroep heeft, moet er apart een aanvraag volgen. Ja, zeggen voorstanders, want niet iedereen in de zorg zou een bonus verdienen. Waarom onderscheid? Heeft dat te maken met functie-inhoud of met het aantal gewerkte uren? Zijn het de ‘handen aan het bed’ die de bonus verdienden? Hoe zit het met de planners, de IT’ers of het andere ondersteunende personeel? Bovendien zijn er nog de zzp’ers en flexkrachten. Wie vraagt namens hen de bonus aan?

Jippie, want volgend jaar komt er nog eens een bonus aan. Geen structurele verhoging van de salarissen, geen vermindering van werkdruk. Bovendien, de maatregelen die wel aangekondigd zijn gaan in vanaf januari 2020. De crisis is alleen iets dat zich niet laat binden aan kalenderjaren. De crisis is er nu en laat zich niet weerhouden door het wel of niet toekennen van bedragen.

Het klopt dat het erg fijn is wanneer je een bonus ontvangt voor je werkzaamheden. Zeker wanneer je bedenkt dat de bonus belastingvrij is. Wat minder fijn is: de werkdruk die er tegenover staat. Waarvoor geen echte oplossing is, zo lijkt het. Je zou de vraag dan als buitenstaander kunnen stellen: “Waarom ga je dan niet weg?”

Weggaan

Dat weggaan is een populair antwoord op bepaalde moeilijke maatschappelijke kwesties. Wanneer je het niet eens bent met de nieuwe Piet (met nadruk zonder een kleur ervoor) , dan moet je maar weggaan. Wanneer je het niet eens bent met de manier waarop je iets ervaart, dan moet je maar weggaan. Werk je dus in de zorg en ben je het niet eens met de werkdruk en wat dit met je doet, dan is er maar een optie. Laat dat weggaan geen optie zijn in deze crisis. Bovendien zal weggaan voor sommigen voelen als falen.

Waar ze de bewuste keuze gemaakt hebben om anderen te helpen, beter te maken en zaken op te lossen zal weggaan of weglopen voelen als falen. Men doet het niet voor het geld, want dan zou men niet voor een baan in de zorg gekozen hebben. Natuurlijk, er zijn uitzonderingen. Goedbetaalde artsen (die er overigens keihard voor geleerd hebben, mocht je dit weten). Alleen een goedbetaalde arts zal de werkdruk ook ervaren. De werkdruk is iets dat niet gebonden is aan het verpleegkundig personeel anders dan artsen.

Het ziet er niet naar uit dat er een structurele loonsverhoging aan gaat komen. Met in het achterhoofd de naderende tweede golf zou je de vraag kunnen stellen of dit verstandig is. Is het voldoende aantrekkelijk om te kiezen voor een baan die je aan zal nemen gebaseerd op de gedachte dat je mensen kunt helpen? Dat is een afweging die studenten zullen gaan maken. Dat is ook een afweging van mensen die nu al werkzaam zijn in de zorg. Een terechte vraag, lijkt mij.

De Corona Crisis

Het lijkt er soms niet op, maar de Corona Crisis is meer dan een economische crisis. Toch zijn de economische maatregelen nadrukkelijk aanwezig in de kabinetsplannen. Aan de ene kant ontzettend logisch. Aan de andere kant zijn er bepaalde gemiste kansen.

Wanneer bedrijven dreigen om te vallen is het aan de overheid om dit te laten gebeuren. Juist omdat bedrijven meer afhankelijk zijn van de overheid die zorgt voor bepaalde garanties en soms zelfs financiële steun, zou je mogen verwachten dat deze zelfde overheid een inspanning zou doen om bepaalde maatregelen nu eindelijk eens ten uitvoer te laten brengen.

Milieu

Gekoppeld aan de steun voor sommige bedrijven of bedrijfssectoren zou de voorwaarde moeten zijn dat men meer gaat doen voor het milieu. Natuurlijk denk je hierbij meteen aan KLM. De miljardensteun die eerder toegezegd werd zou er alleen komen wanneer de KLM zou meewerken aan bepaalde maatregelen die gunstig zijn voor het milieu. Het aantal nachtvluchten zou teruggebracht worden van 32.000 naar 25.000. Ook zou de luchtvaartmaatschappij er alles aan doen om de CO2-uitstoot te verminderen. Dat laatste punt zou gerealiseerd moeten zijn in 2030 en zou gekoppeld zijn aan de cijfers van 2005.

2030 is nog heel erg ver weg. Tot die tijd kan men langzaam toe gaan werken naar deze situatie. Of men zou uiteindelijk kunnen verklaren dat het simpelweg niet mogelijk zou zijn.

Tijdens deze crisis zou het aantal nachtvluchten misschien wel kunnen dalen. Maar hoe zit dat ná de crisis? Wanneer de economie weer floreert? Bovendien, eerder was al afgesproken dat het aantal nachtvluchten teruggebracht zou worden naar 29.000. Alleen heeft de luchtvaartmaatschappij zich hier nooit echt aan gehouden.

Zelf liet de KLM al weten dat men best naar de 29.000 nachtvluchten zou willen gaan. De overige 4.000 nachtvluchten zouden andere maatschappijen dan maar moeten regelen.

In plaats van te kiezen voor een duidelijk plan waarbij bepaalde Europese vluchten verminderd of misschien zelfs helemaal geschrapt worden heeft de regering dit niet geëist. Zo is het nog steeds mogelijk om meerdere keren per dag naar Brussel of Berlijn te vliegen. Die laatste bestemming is zeker noodzakelijk, omdat de treinreis je acht uur kost (minimaal). Dit is het gevolg van het uitblijven van goede alternatieven voor bijvoorbeeld de Fyra-treinen (Amsterdam-Brussel en Parijs).        

Het lijkt erop dat KLM als eerste een verbinding naar Brussel zou kunnen gaan schrappen, wanneer de treinverbinding in orde is. De bestemmingen naar Düsseldorf en Berlijn staan volgens de KLM nog niet op de planning om geschrapt te worden.

Alle brave woorden van KLM ten spijt; in juli wilde men tachtig procent van de Europese bestemmingen alweer gaan aandoen. Het bleef vanaf de zijde van de overheid toen stil. Net zo stil als het gaat om hoe de CO2-uitstoot nu verminderd moet worden. Dat zou kunnen met bio kerosine. Het probleem aan bio kerosine is dat er nog en fabriek voor gebouwd moet worden. Die zou gebouwd moeten worden in Delfzijl. Ver weg van Schiphol overigens.

In 2030 zou op papier dus vijftig procent minder CO2-uitstoot plaats moeten vinden. Dit houdt in dat er in dat jaar veertien procent bio kerosine gebruikt moet worden, maar dat de beschikbare hoeveelheid nog wel eens een probleem zou kunnen vormen.

De focus ging overigens vooral uit naar het inleveren van salarissen. Deze eisen werden wel nadrukkelijk genoemd. Zo werd van medewerkers die drie keer een modaal inkomen hebben gevraagd om genoegen te nemen met een salarisvermindering van twintig procent. Iedereen die een lager inkomen heeft werd gevraagd om een lager percentage van het salaris in te leveren. De aandeelhouders zouden ermee genoegen moeten nemen dat er geen dividend uitgekeerd zou worden.

In oktober moet bekend worden hoe de KLM de plannen invulling gaat geven. Onduidelijk is of het niet tijdig indienen van de plannen of het negeren van de voorwaarden zal leiden tot het intrekken van de staatssteun.

Dan is er nog het punt – hoewel dit niet echt onder het kopje milieu thuishoort – van de bonussen. Die zouden niet uitgekeerd worden na het verlenen van de staatssteun. Zoals je hier kunt lezen werd voor 2019, ondanks de protesten, gewoon nog een bonus uitgekeerd. De voorwaarden voor het niet-uitkeren van de bonus hadden toch betrekking op 2020 en latere jaren?

Er zijn meer voorbeelden te bedenken van bedrijven die staatssteun gekregen hebben of staatssteun gaan ontvangen en waarbij meer winst behaald zou mogen worden voor het milieu. In de plannen voor 2021 wordt dit niet echt aangehaald, als optie. Er worden geen plannen gepresenteerd voor bedrijven die boetes krijgen wanneer ze ondanks de staatssteun bijvoorbeeld een bonus uitkeren, ook al is die bonus niet over het jaar waarin de staatssteun geactiveerd werd.

Over het milieu valt nog wel meer te melden, dan alleen de voorwaarden die gekoppeld zijn aan staatssteun. Daarom lees je daarover later meer.

Meer dan zorg…

Je zou het bijna vergeten, maar de Corona Crisis is meer dan zorg. Het klopt dat dit een zorgcrisis is, maar het is ook een crisis op andere gebieden. Denk aan de cultuursector die hard geraakt is. Of wat dacht je van de evenementenbranche? Dan zijn er natuurlijk nog de horecagelegenheden die het zwaar hebben. Je mag ook de (kleine) zelfstandigen niet vergeten. Tot die laatste groep reken ik mezelf ook.

Als huisvader combineer ik mijn werkzaamheden als fotograaf, schrijver en websiteontwikkelaar met de zorg voor het gezin. Dat er de afgelopen maanden weinig tot geen opdrachten binnengekomen zijn heeft alles te maken met de crisis. Daar ben ik niet de enige in. Tal van zzp’ers hebben hiermee te maken. In plaats van de erkenning dat zij (wij) het erg zwaar hebben, lijkt het erop dat er juist op dit moment een soort jacht plaatsvindt op ‘alles’ dat lijkt op schijnzelfstandigheid.

Zelfstandigenaftrek

Een van de zaken die gaan veranderen voor zzp’ers is de zelfstandigenaftrek. Een nieuw wapen in de strijd tegen schijnzelfstandigheid, zo vindt men. Deze aftrekpost wordt langzaam afgebouwd. Eerst zou het bedrag dat je kunt aftrekken gaan naar € 5.0000 in 2028 en dat wordt nu € 3.240. De aftrekpost bedraagt voor 2021 daarmee € 6.670 (is nu € 7.030). Nu heb jij hiermee waarschijnlijk niets te maken. Jij maakt je alleen maar zorgen over de verminderde inkomsten. In de miljoenennota, de rijksbegroting, het Belastingplan en het wetsvoorstel Overige fiscale maatregelen lees je niets over hoe de kleinere ondernemers beter beschermd kunnen worden. Sterker nog, er wordt voortdurend gezegd dat het niet anders kan en dat je goed moet nadenken over de toekomst.

Dat je nu misschien geholpen wordt met steun vanuit de overheid houdt niet in dat dit volgend jaar ook zo zal zijn. Bovendien heb je nu al gemerkt dat er gekeken wordt naar andere zaken. Het inkomen van je partner of wat voor soort mogelijkheden er bestaan om wat je nu al opgebouwd hebt ‘op te eten.’ Dat laatste is geld dat je juist reserveerde voor nadat je met pensioen zou gaan. Je kunt stellen dat je in sommige gevallen dus echt helemaal opnieuw kunt beginnen. Dat maakt volgens een aantal politici niet uit, want je moet nu eenmaal goed nadenken over de toekomst.

Wanneer je de bedrijfsactiviteiten beëindigd wat dan? De kans dat je direct een nieuwe baan gevonden hebt is niet bijzonder groot. Zit een werkgever te wachten op iemand die zojuist gestopt is met een eigen bedrijf? Zou die voormalig zzp’er misschien niet liever doorgaan als zelfstandige, wanneer de economie aantrekt? Los daarvan: is er voldoende werk?

In de plannen voor 2021 zijn geen beschermende maatregelen vastgelegd voor de kwetsbare doelgroepen. Omdat de APB er niet alleen zijn om de regering aan te vallen op de plannen voor het komende regeringsjaar, is er ook ruimte voor het indienen van eigen ideeën. Niet in alle gevallen zal de regering overstag gaan. Het plan van de PvdA voor het kijken naar een werkgarantie voor werknemers van bedrijven die gebruik maken van steunmaatregelen is iets dat onderzocht zal gaan worden. Of het ook haalbaar is, dat zal moeten blijken. Mocht het wel doorgaan, dan zal de werkgever er alles aan moeten doen om de werknemer te helpen bij het vinden van een nieuwe baan.

Wat doe je alleen met de medewerkers van bedrijven die geen gebruik maken van de steunmaatregelen? Wie beschermd de medewerkers en wie helpt hen aan een nieuwe baan?

Solidariteit

Weet je het nog, afgelopen maart en april? Allerlei schitterende initiatieven. Initiatieven die ons lieten zien dat we verbonden waren. Nee, dan doel ik niet alleen op het applaudisseren voor de zorgmedewerkers. Elkaar helpen, elkaar ondersteunen. Je zou mogen verwachten dat initiatieven van burgers door de overheid beloond zouden worden. Dat worden ze niet, helaas.

Meer over gemiste kansen

Er zijn genoeg kansen die gepakt hadden kunnen worden met deze miljoenennota en stukken die daarbij horen. Er hadden kansen gepakt moeten worden op het gebied van emancipatie en discriminatie. Zelfs tijdens de debatten had het best meer over deze onderwerpen mogen gaan, denk ik. Natuurlijk, men heeft het gehad over het proces waarbij Geert Wilders het middelpunt was. Dat is alleen niet de juiste manier. Het was een goed idee geweest om plannen te presenteren die ervoor moeten zorgen dat mensen meer gelijke kansen krijgen, het recht krijgen op een gelijke beloning en een einde moeten maken aan discriminatie op basis van wat dan ook.

Emancipatie is een groot recht. Een recht dat past in een land waarin je in vrijheid mag spreken. Emancipatie is alleen geen groot recht wanneer het niet toegepast wordt. Wanneer er altijd een ‘haakje’ of ‘oogje’ te vinden is. Een maas in de wet. Strenger optreden tegen ongelijke beloning op basis van geslacht, dat is iets dat best had mogen staan in de plannen voor 2021. Met netjes daarbij een boetebedrag voor iedere instelling en ieder bedrijf dat zich schuldig maakt aan een ongelijke verloning op basis van geslacht.

Discriminatie heeft niets met een recht te maken. Het is een doodlopende weg. Eentje die gebaseerd is op uitsluiting en daarmee mensen veroordeeld op basis van afkomst, huidskleur, religie, seksuele voorkeur en leeftijd. Ook hiervoor geldt dat er best strengere regels opgenomen mochten worden, inclusief bedragen die overtredingen ‘opleveren.’ Dat geldt overigens ook voor racisme.

De onderwerpen ontbraken. Alsof ze uiteindelijk toch net iets minder belangrijk lijken te zijn. Zolang dit gebeurt (het weglaten ervan), zal het leiden tot opmerkingen als ‘linkse anti-discriminatie groepen.’ Dit is een manier van het verwoorden van maatschappelijke onrust. De onrust is gebaseerd op mensen die zich tegen racisme en discriminatie. Daarbij gelden even geen ‘links’ en ‘rechts.’ Je hoeft niet te stemmen op een ‘linkse’ partij om dit soort zaken te veroordelen. Wanneer je dit veroordeelt, dan ben je geen activist. Dan ben je geen schreeuwer. Je bent iemand die opkomt voor anderen. Je toont je menselijkheid en meelevendheid. Is dat iets wat gebonden is aan alleen ‘linkse’ partijen. Hoewel de plannen voor 2021 geen vermelding bevatten, heb ik Mark Rutte meer dan eens horen verklaren dat er geen plaats is voor dit soort zaken in ons land. In ons vrije land.

Dat het hard nodig is om racisme en discriminatie een halt toe te roepen is wel duidelijk. Wanneer je sommige commentaren op social media leest, dan zal je er niet bijzonder vrolijk van worden. Althans, dat denk ik. Ik ben gestopt met het volgen van alles wat met nieuws te maken heeft op social media. Alleen omdat ik sommige reacties niet meer wilde zien. Dat is iets anders dan het ontkennen ervan. Ik ontken niet dat dit gaande is. Maar wil ik zien in welke bewoordingen mensen anderen veroordelen of oproepen tot haat en geweld?

Misschien is het niet de juiste keuze om dit te doen. Er vol tegenin gaan, om zo te laten zien dat dit niet kan. Het blijven rapporteren van dit soort reacties. Eigenlijk wil ik mijn aandacht richten op de initiatieven of gebeurtenissen die laten zien dat het ook anders kan. Dat we niet allemaal denken vanuit een bepaald standpunt, dat gevuld is met haat.

Milieu

Laat ik nog even verder gaan met het milieu. Los van de Corona Crisis en de voorwaarden die gesteld kunnen worden aan het verlenen van staatssteun, zou de overheid best meer kunnen doen om ervoor te zorgen dat er echt iets gaat veranderen. Op het gebied van het milieu dan.

Goed nieuws is zonder meer dat er volgend jaar een heffing ingevoerd zal worden om er zo voor te zorgen dat de industrie minder CO2 gaat uitstoten. Jammer is alleen dat de Corona Crisis roet in het eten gooit, want er zal een dispensatie komen voor bedrijven.  Dit zorgt ervoor dat het nog jaren kan duren voordat de industrie pas echt iets zal merken van de heffingen.

Het kabinet stelt tot 2030 jaarlijks € 60 miljoen beschikbaar voor pilots en innovatieve projecten om de CO2-uitstoot terug te dringen. Daarvan is in 2021 € 10 miljoen gereserveerd voor groene- en waterstofprojecten en pilotprojecten om nieuwe technologieën te testen.

Vanuit de Stimuleringsregeling Duurzame Energie (SDE++) komen subsidies beschikbaar voor het opwekken en gebruik van duurzame energie. Deze subsidies zouden aan het einde van 2020 al beschikbaar moeten zijn voor bedrijven. Hiermee kan men de CO2-uitstoot verlagen. Voor iedereen in het MKB komt er een aparte regeling; de Regeling Reductie Energieverbruik. Het bedrag hiervoor bedraagt 150 miljoen euro, zodat ook het MKB kan nadenken over energiebesparende investeringen.

Nationale Groeifonds

Dan is er nog het Nationale Groeifonds. Wat moeten we daarmee? Het gaat om een bedrag van twintig miljard euro waarvan bedrijven gebruik kunnen maken wanneer ze innovatieve plannen indienen. Groene plannen welteverstaan. Het is niet de eerste keer dat de overheid zoiets probeert. Dat lees je in dit artikel van NRC.


De zestig miljoen euro (jaarlijks) voor duurzame innovatie dan. Dit moet de CO2-uitstoot terugdringen. Van dit bedrag is alvast tien miljoen gereserveerd voor groene- en waterstofprojecten en pilots voor het testen van nieuwe technologieën.

Circulaire economie

Ook de circulaire economie wordt meegenomen in de plannen met een bedrag van veertig miljoen euro voor het ontwikkelen van nieuwe technieken. De circulaire economie kennen we overigens ook wel als de kringloopeconomie. Dit soort plannen zijn heel erg goed: meer producten recyclen of producten zo samenstellen dat bepaalde onderdelen opnieuw gebruikt kunnen worden. Is alleen veertig miljoen euro voldoende?

Stikstofproblematiek

Een ander belangrijk onderdeel van de milieuproblematiek is de hoeveelheid stikstof. Zoals viel te verwachten kwam het kabinet niet met nieuwe plannen om ervoor te zorgen dat een sector die verantwoordelijk is voor de stikstofproblematiek aangepakt gaat worden.

Uit wetenschappelijk onderzoek (let op: wetenschappelijk onderzoek) blijkt dat de uitstoot van stikstof voor een belangrijk deel toegeschreven moeten worden aan de verbranding van fossiele brandstoffen (energiecentrales, industrie, verkeer) en de landbouwsector. Uit aanvullend onderzoek bleek dat een andere sector veel CO2-uitstoot oplevert, maar de uitstoot van stikstof beperkt is.

We weten inmiddels allemaal wat er gedaan is voor wat betreft de stikstofuitstoot van het verkeer. Op de snelwegen rijden we overdag 100 kilometer per uur. Wel werden er plannen gepresenteerd waarin ook de luchtvaartsector een bijdrage kon leveren om de stikstofproblematiek het hoofd te bieden. De luchtvaartsector is overigens verantwoordelijk voor 01, procent van de uitstoot.

Wanneer je de grootste bronnen van stikstof in Nederland bekijkt, dan zijn dit:

  • De landbouw
  • Het buitenland
  • Het wegverkeer
  • Het openbaar vervoer
  • De scheepvaart
  • De luchtvaart

Je zou verwachten dat er in de kabinetsplannen dus ook iets vermeld zou staan over een vermindering van de stikstofuitstoot in de landbouw. Jawel, er staat wel wat vermeld in de plannen. Denk aan meer geld voor de aanpak van het probleem (oplopend tot 300 miljoen euro voor herstel van de natuur en ontwikkeling van nieuwe natuur), meer aandacht voor de natuur in de stad, bij de bouw en in de landbouw.

Natuurherstel

Volgend jaar zal een bedrag gereserveerd worden van 125 miljoen euro voor natuurherstel. Dit is een eenmalige uitgave. Iedere organisatie die zich bezighoudt met natuurbeheer kan hiervoor een aanvraag indienen, mits men een goed idee heeft. Ook kunnen natuurorganisaties stukken land aankopen, die tussen natuurgebieden inliggen.

Een vermindering van de veestapel, volgens velen de oplossing voor het verminderen van de uitstoot door de landbouw, komt er niet. Althans, geen verplichte vermindering of sanering. Dat is blijkbaar een brug te ver. Waarschijnlijk heeft dit alles te maken met iets dat volgend jaar zal gaan plaatsvinden: de verkiezingen. Deze vinden plaats op 17 maart 2021.

Belangrijk voor de landbouw zijn de Europese Landbouwsubsidies die vanaf 2023 moeten gelden. Deze subsidies moeten ervoor zorgen dat er een vorm van landbouw gestimuleerd wordt waarbij de boer rekening houdt met het milieu, het klimaat en biodiversiteit. Volgend jaar moet het plan voor Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) gestalte krijgen na overleg tussen de overheid, provincies en boeren- en natuurorganisaties. Kortom, de boze boeren moeten dan niet alleen aan tafel met de overheid en provincies, maar ook met de soms door hen verfoeide natuurbeschermingsorganisaties. Ik verwacht zeer pittige overleggen.

Kringlooplandbouw

Misschien kan een van de plannen helpen bij het bedwingen van de problemen. Dat is de omslag naar een systeem van kringlooplandbouw.

Eerlijk is eerlijk, ik moest het begrip even Googlen. Het gaat volgens Wikipedia om het volgende:

Kringlooplandbouw is een vorm van duurzame landbouw waarbij de kringloop van stoffen gesloten is. Dit houdt in dat alle stoffen die door de landbouw uit een gebied verdwijnen ook weer teruggebracht worden in het gebied. De hoeveelheid stoffen die een gebied verlaten, zoals nitraten moeten dus ook weer in het gebied terechtkomen. Er wordt op een zo efficiënt mogelijke manier gebruikgemaakt van de beschikbare hulpbronnen en de agrariër probeert de uitstroom en instroom van deze hulpbronnen gelijk te houden.[1] Uit onderzoek van de Wageningen Universiteit blijkt dat kringlooplandbouw zorgt voor een lagere concentratie nitraten in het grondwater doordat de uitstroom van stikstof verminderd wordt op het perceel waar de landbouw wordt toegepast.

Bron: Wikipedia.

Samen hiermee wil het kabinet de onderhandelingspositie van zij die in de land- en tuinbouw werkzaam verbeteren ten opzichte van de afnemers. Iets waar de boeren al maanden tegen protesteren.

Prijs

Het is zonder meer goed te noemen, dat de overheid ons beter wil laten nadenken over wat iets kost. Wat is de prijs van voedsel en is dit een reële prijs? Daarom komt er nog voor het einde van dit jaar een eerste rapport uit met de prijsopbouw van zes landbouwproducten. Dit zijn: uien, witte kool, peren, tomaten, melk en varkensvlees. Vooral die laatste zal bijzonder interessant zijn, want we kennen allemaal de voorbeelden van kiloknallers. Het is opmerkelijk dat sommige dierenvoeders in prijs duurder zijn dan een stukje varkensvlees.

Nieuwbouwprojecten

In Nederland zijn nieuwe huizen nodig. Dit moet de doorstroom verbeteren en de starters meer kansen gunnen op de markt. In plaats van driftig te gaan bouwen zonder voorwaarden, moeten vanaf 2021 alle nieuwbouwwoningen voldoen aan de Bijna Energie-neutrale Gebouw eisen.

Warmtefonds

De komende jaren kan de energiebelasting dalen, wanneer er een energietransitie plaatsvindt. Dit houdt in dat meer en meer huishoudens van het gas af gaan. Het Warmtefonds is er als stimulans voor huiseigenaars om zo te investeren in klimaatregelingen.

Andere maatregelen

Natuurlijk zijn dit niet de enige maatregelen. Er worden ook andere maatregelen geïntroduceerd die goed zijn voor het milieu. Niet in alle gevallen zijn ze goed voor je portemonnee. Denk dan aan een verplicht statiegeld van vijftien cent op kleine plastic flesjes en het verbieden van veel wegwerkproducten van plastic dat maar een keer gebruikt kan worden vanaf juli 2021. Als het om de laatste maatregel gaat geldt dit dus ook voor wattenstaafjes, plastic bestek, plastic borden en rietjes.

Milieuvriendelijke auto’s zijn in de plannen voor 2021 niet vergeten. Voor auto’s op zonne-energie geldt een korting op de bijtelling. Reken jezelf daarmee niet rijk, want de korting is tien procent op de aanschafwaarde. Dan is er nog het probleem van de beschikbaarheid. Ze zijn er voor dagelijks gebruik niet.

Aan de andere kant zijn er de plannen voor de bijtelling voor elektrische auto’s en auto’s op waterstof. Die gaat van veertien naar tien procent.

Goed nieuws, wanneer je een leaseauto rijdt. Slecht niets, omdat er nog steeds weinig geregeld is voor de privéauto’s.

De infrastructuur in Nederland moet verduurzaamd worden. Daar is een bedrag van twee miljard euro voor uitgetrokken. Inderdaad, dus ook voor de snelwegen…

Verder zal de gaswinning teruggeschroefd worden vanaf 2021. Extra stikstof moet zorgen voor pseudo-Groningengas. Zodoende hoeft er minder gas uit de bodem gewonnen te worden.

Wat ik te zeggen heb over de Algemene Politieke Beschouwingen 2020

Wat je hierboven hebt kunnen lezen heeft eigenlijk weinig te maken met de Algemene Politieke Beschouwingen 2020. Het waren de onderwerpen waarover wel of niet gepraat werd. Je zou dus kunnen stellen dat waar je naar op zoek was, mijn mening over de debatten, nog niet voorbij is gekomen. Hiervoor hoef ik eigenlijk veel minder tekst te gebruiken.

In de debatten viel het volgende op: zaken die niets te maken hadden met de plannen voor 2021 (en opvolgende jaren). Men liet zich verleiden tot het uitvechten van discussies die misschien niet eens thuishoorden in de Tweede Kamer. Of dit te maken heeft met de verkiezingen van 2021? Het zou kunnen. Misschien wilden sommige fractievoorzitters laten zien dat men tijdens de pittige en belangrijke debatten aanwezig was. Of misschien was het gewoon (weer) eens een kwestie van gal spuien. Nogmaals benadrukken dat we in een land leven waar het zo verschrikkelijk slecht is.

Is dat zo? Leven we in een land waarin we het verschrikkelijk hebben? Inderdaad, de Corona Crisis drukt op ons. De economie heeft er flink last van. Het is voor sommige ondernemers een dagelijkse strijd om het hoofd boven water te houden. Dat is verschrikkelijk. Het alternatief is misschien nog erger. Een overheid die als een soort nachtwaker de boel een beetje in de gaten houdt met een klein zaklampje. Er vallen slachtoffers, niet alleen door COVID-19. De economische slachtoffers zijn er ook. Dat zijn rake en harde klappen.

Wat is het alternatief? Het teruggaan naar ‘normaal?’ Dan weet je echt zeker dat je als ondernemer straks echt een verminderd klantenbestand hebt. Mocht je het niet te druk hebben met de verkregen besmetting met COVID-19 of erger.

Voor sommigen is het nooit goed genoeg. Vanaf de zijlijn is het makkelijk schreeuwen. Dat doe ik misschien ook met bepaalde kanttekeningen die ik plaats over zaken die missen of naar mijn idee onterecht aanwezig zijn. Het zijn de zaken geweest die opvielen. Zaken die misschien beter of iets beter geregeld hadden kunnen worden.


Schreeuwen is een ding. Handelen of doen is een ander ding. Ik besloot om niet alleen te schrijven, maar ook iets te doen wat ik nooit eerder deed: lid worden van een politieke partij. Omdat het nu gaat over de Prinsjesdag en Algemene Politieke Beschouwingen, zal ik er op een later moment op terugkomen.

Over die APB… volgend jaar weer een nieuwe ronde, met nieuwe kansen… Misschien weer een artikel over dit alles.

Winnaar?

Ga ik dan echt geen winnaar aanwijzen? Iemand die het beste was in de debatten? Dat hebben anderen allang gedaan. Mensen die er veel meer kennis van hebben. Lees maar.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.