Sorry, gratis bestaat niet!

Sorry, gratis bestaat niet!

Wanneer mijn zoon een spelletje bekijkt op een mobiel apparaat of een computer, kan hij erg enthousiast worden tijdens het lezen van de prijs. Staat vermeld dat het een gratis spelletje is, dan is dit volgens hem perfect. Telkens weer leg ik hem geduldig uit dat gratis niet bestaat. Voor alle mensen die het nog steeds niet weten: sorry, gratis bestaat niet!

Wow, het klinkt perfect. Een gratis spelletje of een andere app. Al snel kom je erachter dat deze gratis versie toch niet zo werkt als dat je graag zou willen. Helemaal wanneer je merkt dat je eigenlijk niet meer verder kunt gaan, zonder er geld voor te gaan betalen. Hoe vaak ik heb moeten horen dat het spel “stom” is? Ik ben de tel kwijtgeraakt. Het spel in kwestie is niet “stom”, de makers hebben een slimme oplossing gekozen. Op het moment dat het leuk of spannend zal gaan worden, dan moet er iets tegenover staan. Jammer is alleen dat vergeten wordt dat er al iets tegenover staat.

In de onlinemarketingwereld is het een bekend gezegde: “Content is King.” Eigenlijk komt het erop neer dat de inhoud het verschil maakt. Het verschil tussen wel of niet gevonden worden via zoekmachines bijvoorbeeld. Je onderscheiden dus. Wanneer ik dit gezegde toe zal passen op de gratis software (of dat nu software is voor een mobiel apparaat, een spelcomputer of een “gewone” computer), dan is de inhoud in dit geval dat wat jij bereid bent achter te laten. Jouw gegevens.

We kennen allemaal de EULA, al noemen we die echt niet zo. End-user license agreement is voor veel mensen ook niet bekend. Dat zijn die vensters met lappen tekst waar je al snel vanaf wilt zijn. Dat zijn de meldingen over wat een app gaat “doen.” Maar daar merk je toch niets van, dus klik je lekker door. Daar is natuurlijk niets mis mee, tenzij je het bezwaarlijk vindt om bepaalde handelingen vast te laten leggen door de makers of bepaalde gegevens te delen. We kennen allemaal de voorbeelden waaruit blijkt dat de makers achteraf toch wel erg veel te weten zijn gekomen over jou.

Toch blijven we klikken. Het is gratis, nietwaar? Sterker nog, we kiezen ervoor om pagina’s op social media met bewust valse informatie niet alleen te liken, maar ook te delen. Maar dat zal toch wel meevallen? Helaas, ik moet je teleurstellen.

De pagina’s met valse informatie hebben echt niet alleen maar betrekking op verkiezingen in de Verenigde Staten. Ook een onderwerp dat in de laatste weken en beginweek van december nogal de aandacht trekt is een onderdeel geworden van valse informatie. De pagina’s op social media zijn erop gericht zoveel mogelijk likes binnen te halen en daarmee de informatie van jou te ontfutselen. Maar je hebt niets te verbergen, toch? Je deelt immers graag informatie en ach, of het nu valse informatie betreft of niet. Het is allemaal zo leuk, social media.

Het wordt minder leuk wanneer men meer weet over jou, dan wat je eigenlijk door wilt geven. Bijvoorbeeld welke aankopen je deed. Of welke informatie je hebt geraadpleegd op internet. Nee, jij hebt niets te verbergen. Toch wil je soms niet dat iedereen zich tegen jouw ramen aan schurkt en kijkt wat jij aan het doen bent. Nogmaals, je hebt niets te verbergen. Toch heb je er een hekel aan wanneer iemand voortdurend naar binnen kijkt.

Zelfs dit gratis blog is niet gratis. In ruil voor het lezen ervan heb je misschien gekozen om cookies toe te staan. Jouw gegevens zijn waardevol voor mij. Ze leren mij of mijn blogs gelezen worden en door wie ze worden gelezen. Althans, ik zie uit welke delen van de wereld mijn bezoekers komen, welke browser ze gebruiken en waarmee ze deze website bekijken. In dit geval blijven deze gegevens beperkt tot mijn ogen.

Gratis klinkt mooi. Gratis software is in deze digitale wereld iets dat men graag wil koesteren. Maar er is niet zoiets als gratis. Zelfs de opensource software, software die gebaseerd is op het principe dat je niet voor alles hoeft te betalen, doet volop mee aan het verzamelen van gegevens. Installeer je een versie van Linux, een besturingssysteem dat zich presenteert al opensource – dus gratis -, zal dit in ieder geval inhouden dat jouw gegevens ergens achter gelaten worden. Soms is dit in de vorm van bezoekersgegevens door de website waar je het besturingssysteem gaat downloaden. In andere gevallen zal gevraagd worden om een gebruikersregistratie te doen. Misschien is dat wat minder erg. Maar kijk je naar het marktaandeel van deze opensource besturingssystemen, dan is niet iedereen in het bezit ervan. De meeste van ons gebruiken macOS of Windows op een computer. Op een mobiel apparaat is dat iOS of Android. Deze besturingssystemen weten álles van je. Echt waar. Hoeveel moeite je ook gedaan hebt ondernomen om de functies voor “volgen” uit te schakelen.

Mijn zoon leg ik het waarschijnlijk nog wel een paar duizend keer uit. Gratis bestaat niet, helaas. Of je er nu voor moet betalen of dat je gegevens achter moet laten – onbewust of niet – je moet er iets voor betalen. Inmiddels begin ik hetzelfde te vertellen aan mijn dochter. Ook zij moet weten hoe het werkt.

Nu is de vraag: kun je er wat tegen doen? Ja, je kunt kinderen verbieden om zich niet meer met digitale zaken bezig te houden. Dat is geen oplossing. Kinderen maken er nu eenmaal gebruik van. Wel kun je er alles aan doen om ze duidelijk te maken dat het soms goed oppassen is. Samen iets onderzoeken is prima. Om er zo achter te komen welke gegevens je moet achterlaten en of dit een beperking is … of niet.

Volgen

Harm Jagerman

Trotse eigenaar van een website over zijn leven als fotograferende en schrijvende huisvader. Vader van twee kinderen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

%d bloggers liken dit: